صفحه اصلی / انرژی / آب / راههای صرفه جویی در مصرف آب
صرفه جویی در آب - درست مصرف کنیم - آموزش همگانی

راههای صرفه جویی در مصرف آب

متن پیش رو حاصل تلاش یکی از کارشناسان سازمان آب منطقه ای خراسان رضوی است که به مناسب خشکسالی و پیامد های بی آبی، آن را منعکس کرده ایم و انتظار داریم شهروندان با بسیج عمومی در امر مصرف بهینه آب در حفظ این مایه ی حیات بیش از پیش کوشا باشند.

  • بحران کم آبی و تأثیر آن در جهان

 حجم آب در کره زمین ثابت و در مداری بسته به طور دائم در حال گردش است. همچنین تنها ٣درصد از کل آب های کره زمین که برای مصارف انسانی مانند کشاورزی و صنعت و شرب مناسب است شیرین می باشد . از این مقدار نیز سه چهارم در یخ های قطبی و خارج از دسترس انسان است. بنابراین ؛ درصد بسیار کمی از آب دنیا برای ما قابل استفاده می باشد.

پیش بینی محققان دانشگاه کلرادو، حاکی است که ذخائر آب شیرین جهان هر سال کاهش می یابد و تا ٢۵سال دیگر نیمی از جمعیت جهان با مشکل کمبود آب شیرین مواجه خواهند بود. مطالعات نشان می دهد ؛ اکنون یک سوم جمعیت دنیا در نقاطی زندگی می کنند که آب کافی ندارند. در نواحی روستایی وضع به مراتب وخیم تر است. تنها ٢٩درصد مردم به منابع آب دسترسی دارند و تعداد کسانی که از تاسیسات بهداشتی استفاده می کنند، حتی به ١٣درصد هم نمی رسد.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد یادآور می شود، نیمی از مردم جهان سوم حتی برای نوشیدن به آب پاکیزه دسترسی ندارند و باوجود این که سه چهارم بیماری های انسانی به دلیل فقدان آب سالم، می باشد، بااین حال ٧۵درصد مردم جهان سوم از داشتن آب بهداشتی محرومند.

بر پایه تخمین های سازمان بهداشت جهانی، ٨٠ درصد بیماری هایی که گریبان گیر انسان است، مستقیماً با آب در ارتباط هستند. اگر آب آشامیدنی سالم در اختیار همه انسان ها باشد، بی شک مرگ ومیر کودکان از بیماری های مختلف از جمله اسهال به نصف کاهش پیدا خواهد کرد.

میزان متوسط بارندگی سالانه در اروپا حدوداً ٧۵٠میلی متر، در آسیا ۵٠٠میلی متر و در ایران ٢۵٠میلی متراست؛ بنابراین در مقایسه با کشورهای پرباران، ایران  حداقل ریزش های جوی را دارد

در هر حال ما موظف هستیم، هیچ قطره آبی در هیچ گوشه ای از این کشور بیهوده هدر نرود لذا باید در چگونگی مصرف آب و در راستای صرفه جویی از آب پاکیزه ، در فعالیت های شخصی و روزانه  مسئولانه و دل سوزانه عمل کنیم.

همچنین با رشد جمعیت و گسترش شهرنشینی مصارف آبی افزایش می یابد. از سوی دیگر اعداد و ارقام حکایت از گران بودن هزینه های تأمین آب دارد.

  • راه های صرفه جویی آب در منازل

 جلوگیری از هدررفت آب از جمله مواردی است که به صورت یک احساس مشترک در همه انسان ها وجود دارد، اما اغلب خود را درگیر این مسئله نمی کنند و حاضر نیستند تغییری در زندگی روزمره خود ایجاد کنند. خانه یکی از محل های صرفه جویی آب است.

صرفه جویی آب در منازل در وهله اول ممکن است بی اهمیت به نظر برسد، ولی کسانی که با دشواری های کمبود آب آشنا هستند، می دانند که اگر هر مشترک بتواند نقشی هرچند اندک در صرفه جویی آب ایفا کند، با توجه به تعداد زیاد مشترکان،  مقدار زیادی آب صرفه جویی خواهد شد.

شرایط و فضای زندگی افراد متفاوت است. مسلماً راهکار صرفه جویی در آب را هر کس می داند و تلاش می کند روش صرفه جویی و استفاده درست را پیدا کند. راه های صرفه جویی بسیار متنوع است:

١ – مصارف آشپزخانه:

بررسی ها نشان می دهد که بین ٣٠ تا ۴٠ درصد آبی که وارد منازل می شود در آشپزخانه مصرف می شود.

مضربودن پودرهای رخت شویی و مایع های ظرف شویی درمنازل و نقش آلودگی آن ها در آب ها و فاضلاب های ناشی از مصارف خانگی اثبات شده است.

بنابراین اگر استفاده از این مواد به صورت کنترل شده و محدود انجام پذیرد نه تنها سهم مهمی در سلامت خانواده خواهد داشت بلکه در مصرف کمتر آب نیز مؤثر می افتد. بنابراین حتی الامکان باید سعی شود شست وشوی ظروف درحجم یک لگن آب داغ انجام شود و سپس مبادرت به آب کشی کرد.

در صورت استفاده از ماشین ظرف شویی برای ظرف هایی که به چربی و موادغذایی آغشته نباشند دستگاه روی کوتاه ترین چرخه تنظیم و توصیه های کارخانه سازنده دستگاه در راستای صرفه جویی در مصرف آب و انرژی جدی گرفته شود.

همیشه آب آشامیدنی در بطری های دربسته و درون یخچال نگه داری شود، تا مجبور نباشیم برای رسیدن به آب سرد، شیر آب مدتی باز بماند.

برای شست وشوی لباس های خیلی کثیف، ماشین های لباس شویی اتوماتیک به مراتب از غیراتوماتیک مناسب ترند و کمتر آب مصرف می کنند در صورت استفاده از ماشین نوع دوم از تکرار در تخلیه و پرکردن آب برای شستن لباس های خیلی کثیف اجتناب کنید.

٢ – استحمام:

بررسی ها نشان می دهد که برای هربار استحمام ١٢٠ لیتر آب مصرف می شود. یکی از راه های صرفه جویی در حمام آن است که لوله کشی ساختمان طوری انجام شود که با کمترین اتلاف آب، آب گرم به دوش برسد. در جاهایی که امکانات فنی اجازه می دهد می توان برای افزایش فشار آب شوینده، از شیرهای دهنده هوا در مسیر آب استفاده کرد تا با پاشانیدن آب به صورت قطرات ریز، در مصرف آب صرفه جویی شود. این روش تا ۵٠ درصد مصرف آب را کاهش می دهد.

در شست وشوی دست و صورت و مسواک زدن نیز سعی شود شیر آب کمتر باز بماند و با استفاده از یک لیوان آب این کار صورت گیرد.

٣ – کاهش حجم فلاش تانک:

وجود فلاش تانک های پرحجم و یا سیفون معیوب در توالت می تواند در هر ساعت ۴٠ تا ١٠٠ لیتر آب را هدر دهد. به طور نسبی یک خانواده متوسط درایران ۴٢ درصد آب تخصیص داده شده در منزل را روانه زه کش فاضلاب ها می کند.

اگر در منازلی فلاش تانک های پرحجم نصب شده و تعویض آن هزینه بر است، با استفاده از ابزارآلات ساده مثل بطری های حاوی شن و قراردادن در داخل فلاش تانک از میزان مصرف اضافی آب بکاهیم. از قراردادن آجر در فلاش تانک به دلیل وجود خرده آجر و گرفتگی فلاش تانک خودداری شود.

۴ – جلوگیری از چکه کردن شیر آب و سردوش ها:

چکه کردن و بسته نشدن کامل شیر آب، می تواند تلفات بسیار زیاد آب را در پی داشته باشد. می توان میزان آب تلف شده در یک دوره زمانی را با قراردادن یک سطل در زیر شیرآب معیوب اندازه گیری کرد.

۵ – منبع انبساط:

در منازلی که منبع انبساط سیستم شوفاژ آن ها در پشت بام قرار دارد باید سعی شود با تنظیم زنگ ساعت از پرشدن و سررفتن منبع و اتلاف آب جلوگیری کرد.

  •  سایر راه های صرفه جویی:

استفاده چندباره از آب:

 می توان هنگام شست وشو و تمیزکردن سبزی و میوه ها از آب مصرف شده برای آبیاری باغچه استفاده کرد. حتی آب حاصل از شست وشوی برنج برای آبیاری گلدان ها مناسب است.

آبیاری باغچه ها:

آبیاری مناسب گلدان ها علاوه بر رفع نیاز آبی و سلامت گیاه در صرفه جویی آب نیز مؤثر است. آبیاری بی دلیل و غیرضروری باغچه ها و درختانی که به آب کم نیاز دارند، نه تنها خاک را از مواد غنی غذایی تخلیه می کند بلکه سبب روییدن علف های هرز و جذب آب توسط آن ها می شود.

یکی از راه های صرفه جویی استفاده از سیستم های چکه ای و قطره ای است که مصرف آب را تا ۵٠ درصد کاهش می دهد. آب دادن در ساعات خنک روز و وجود برگ در اطراف گیاه که قابلیت نگهداری رطوبت را در خاک دارد سبب مصرف کمتر آب می شود.

شست وشوی اتومبیل:

نخست پیشنهاد می شود که شست وشوی ماشین در بیرون از منزل و در کارگاه های مخصوص این کار انجام داده شود.

اگر به هر دلیل این کار درخانه صورت می پذیرد باید از رهاکردن شیلنگ آب خودداری شود. بهتر است شستن اتومبیل با حداقل آب در حجم یک یا دو سطل آب انجام شود. در این مواقع به یاد داشته باشیم روزانه هزاران انسان در اثر کمبود آب جان خود را از دست می دهند.

پرهیز از استفاده از آب برای زباله زدایی و نظافت: برای تمیزکردن کف حیاط و یا پله های آپارتمان، جارو و سایر وسایل تمیزکننده ها، جایگزین شیلنگ آب شود. میزان هدررفتن آب برای چنین مصارفی را می توان با یادداشت کردن شماره کنتور آب قبل و بعد از شست وشو، اندازه گیری کرد.

استخرهای خانگی:

وجود حوض آب نما و یا استخر خصوصی در جاهای گرم که تبخیر سطحی آن ها بیشتر از ١۵٠٠ میلی متر در سال است مقرون به صرفه نیست. باید حتی الامکان از استخرهای مراکز ورزشی و عمومی استفاده کرد و از احداث آن ها در منازل امتناع ورزید. باید گفت: حتی میزان تبخیر آب توسط کتری و یا سماور و یا ظروف دیگر در روی اجاق گاز هرچند به ظاهر قابل توجه به نظر نمی رسد ، مورد توجه قرارگیرد.

مصرف غیرضروری آب توسط افراد وسواسی:

دردناک خواهد بود که شاهد افرادی باشیم که به دلیل وسواس، آب پرارزش را به فاضلاب ها سرازیر می کنند. آن ها باید به یاد آورند، افراد تشنه ای هستند که به کمتر از همان آب هدر رفته نیازمندند.

استفاده از آب باران:

در منازل شهری و یا روستایی می توان ناودان ها را طوری تعبیه کرد که آب باران به باغچه ها هدایت شود.

در یکی از شهرهای شمالی صاحبان بسیاری از خانه ها آب انباری برای جمع آوری آب باران تعبیه کرده اند و در مواقع قطع آب برای شست وشو و آبیاری از آن آب استفاده می کنند.

تلفات خارج از کنترل:

از موارد دیگر هدررفتن آب می توان به نشت آب از لوله های فرسوده کف حیاط، اینچ شوفاژها یا چکه کردن مداوم کولر در پشت بام، اشاره کرد.

صرفه جویی در ایام سفر:

افراد خانواده موظفند در طول سفر موارد بالا را رعایت کنند تا ساکنان شهرها به خصوص شهرهای زیارتی مانند مشهد که هرساله بالغ بر ١۴ میلیون زائر دارد با کم آبی و جیره بندی ناخواسته مواجه نشوند.

ممانعت از آب بازی کودکان در منازل:

سالانه حدود ١۶ میلیون کودک زیر ۵سال به سبب کمبود آب آشامیدنی سالم جان خود را از دست می دهند . بازی کردن کودکان در منازل در ساعت های متمادی از طریق رهاکردن آب، نوعی بی اعتنایی، (حتی نیاز به آب آشامیدنی) به آینده همین کودکان است.

حصول اطمینان از بسته بودن شیر آب در زمان جیره بندی و قطع آب

در چنین مواقعی اگر قصد ترک منزل را داشته باشیم باید شیر آب ها را کنترل کرد و از بسته بودن آن مطمئن شد، تا هم از بروز خطرات ناشی از بازبودن شیر آب و هم از هدررفتن آب جلوگیری شود.

محدودبودن منابع آب و شدت گرفتن روند شهرنشینی، مصرف بی رویه و بدون صرفه جویی در محدوده شهر، همان طور که قبلاً نیز اشاره شد، سفره های آب زیرزمینی را آلوده می کند و باعث خرابی کیفیت آب، و ایجاد فاضلاب های میکروبی خواهد شد و بیماری های علاج ناپذیر را نیز در پی دارد.

برای حفظ زندگی سالم، حفاظت از آب سالم و تولیدنکردن بی رویه فاضلاب شهری، به عهده ماست. در صورت صرفه جویی آب، متقاضیان آب نیز کاهش می یابند، بامصرف کمتر ، آب بیشتری در نهرها و رودخانه ها برای مسکن، تفریح و خلق مجدد حیات وحش باقی می ماند. مشارکت و همکاری زنان در مقابله با بی آبی و بسیج شهروندان در امر صرفه جویی آب می تواند نقش اثرگذاری داشته باشد و گامی مؤثر در این زمینه باشد.

ترغیب به صرفه جویی خانواده های بی اعتنا به این کار، و دراختیارگذاشتن اطلاعات ارزشمند درباره حفظ و صرفه جویی از آب بسیار حائز اهمیت است . با این عمل، علاوه بر آن که افزایش سطح ارائه خدمات شهری بیشتر می شود ، با قطع و جیره بندی آب نیز مواجه نخواهیم بود، کیفیت و تأمین آب گوارا نیز میسر خواهد شد.

هدف ما در زمینه حفاظت از این ثروت طبیعی و نگه داری از آن برای آینده فرزندانمان باید جدی تلقی شود . در حال حاضر کمک به مناطق محروم و کم درآمد که به طور مستمر از آب محروم می باشند نیز حائز اهمیت است .

در پایان باید گفت، علاوه بر راهکارهای صرفه جویی در خانه ، بخش صنعت و تجارت که مصرف کنندگان آب بیشتر هستند و در آلودگی آب نیز نقش عمده تری دارند، باید به صرفه جویی توجه جدی داشته باشند. علاوه بر آن بخش قابل ملاحظه ای از آب مصرفی توسط خطوط فرسوده و انشعابات غیرفنی به هدر می رود که متولیان و متخصصان امر نباید به این مسئله نیز بی اعتنا باشند.دامنه تبلیغات مستمر همراه با نشان دادن معضلات خشکسالی حتی در جهان و فاجعه های طبیعی و انسانی که در اثر کمبود آب به وجود می آید نیز به عهده مسئولان و متخصصان آب است و رسانه ها باید با برنامه ریزی و انجام کارهای فرهنگی در آگاهی بخشی اثرگذار باشند. تا این میراث را برای نسل های بعد از خود حفظ کنیم. زیرا دیگران آب را «گل نکردند» ما نیز آن را «گل نکنیم»

این مطالب را نیز ببینید!

اظهار نظر ترامپ درباره نفت دروغ است

دانستنی :عضو هیات رئیسه مجلس گفت: اظهار نظر ترامپ مبنی بر اینکه آمریکا از قطع صادرات …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دانستنی آنلاین